»Επιστροφή στο i-Reporter

Την προηγούμενη φορά στη νεώτερη ιστορία της που η Ελλάδα βίωσε πόλεμο και κατοχή (Γερμανική) ήταν το 1940-1945. Μελετώντας το πολιτικό παρασκήνιο εκείνης της εξαιρετικά ταραχώδους εποχής, έπεσα στις δραστηριότητες του "πράκτορα της ομίχλης" (εξαιρετικός κινηματογραφικός τίτλος ή ακόμη και βιβλίου). Του sir Ellis Waterhouse, που το 1975 τιμήθηκε με το τίτλο του Ιππότη στο χώρο της Τέχνης (δέκα χρόνια αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1985, πέθανε στην Οξφόρδη, ως ενας απο τους πλέον αξιόπιστους καθηγητές στην Ιστορία της Τέχνης) - σχετικά έγραψαν στις 9 Σεπτεμβρίου 1985 οι Times του Λονδίνου.Μαζί με τον Πάτερ Δημήτριο(David Balfur) τον ιερέα του Ευαγγελισμού και του βασιλικού παρεκκλησίου του Αγίου Νικολάου Ρηγίλλης(παρακολουθεί στενά τον κύκλο της βασιλικής οικογένειας χάρη στη θρησκόληπτη πριγκήπισσα Ελένη, κόρη του γιου του Βασιληά Γεωργίου Α, του Νικόλαου) και τον Chris Woodhouse στην ουσία, έγειραν την πλάστιγγα στο να ΜΗΝ γίνει και η Ελλάδα άλλη μια "κομμουνιστική χώρα των Βαλκανίων". Παρότι ήταν ο "ιθύνων νους" της κυβέρνησης εθνικής ενότητας(Λιβάνου - με τη συμμετοχή και της αριστεράς στην κυβέρνηση με 25% και τα "παραγωγικά υπουργεία" αλλα με πρωθυπουργό τον Γεώργιο Παπανδρέου) και της συμφωνίας της Καζέρτας(η συμφωνία να τεθούν όλες οι αντιστασιακές οργανώσεις υπο τις διαταγές του βρετανού στρατηγού Roland Scoobie) εντούτοις η απόφαση του Τσώρτσιλ(Churchill) να συντρίψει και εξαφανίσει τον ΕΑΜ-ΕΛΑΣ (με τα Δεκεμβριανά κλπ) έστειλε τον πρέσβη Sir Reginald Leeper (που ήταν πολιτικός του σύμβουλος) στην...Αργεντινή και εκείνον στον κλαδο Monuments,Fine Arts and Archives να φροντίζει για τις αποκαταστάσεις των μνημείων, να οργανώνει τα μουσεία και να ανακαλύπτει τα κάλπικα έργα τέχνης. Γιατί συμβούλευε για "πολιτική εξουδετέρωση" του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και οχι τον "εμφύλιο" που προωθουσε η κυβέρνηση του (ενισχύοντας δηλαδή τον Νικο Ζαχαριάδη που επέστρεψε στις 29 Μαϊου του 1945 και ξεκίνησε τον...εμφύλιο με βρετανικά στην ουσια χρήματα). Την πρώτη απόπειρα εμφυλίου, μπόρεσε και τη σταμάτησε(ξεκίνησε στις 8 Οκτωβρίου 1943 όταν ο ΕΛΑΣ χτυπησε τον Δ.Ψαρό και σταμάτησε στις 29 φεβρουαρίου 1944 στο Μυριόφυλλο και στην Πλάκα, αφού εντωμεταξύ οι Γερμανοί είχαν καταλάβει την έδρα του ΕΔΕΣ στο Βουλγαρέλι και του ΕΛΑΣ στο Περτούλι). Στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα του Βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικων δεν θα βρει κανείς τίποτε αξιοσημείωτο για τον "πράκτορα της ομίχλης". Ενας μεγάλος ακαδημαϊκός που η μητέρα του το 1905 πέθανε στη γέννα του και μεγάλωσε σε μια εποχή που ο αρχιτέκτονας πατέρας του και η γενιά του έβλεπαν τη δουλειά τους ως "Τέχνη" - οτι το να σχεδιάσεις κτίρια πρέπει να έχεις αντίληψη και άποψη για τη ζωγραφική, την γλυπτική,το σχέδιο, όλες τις λεγόμενες "καλές τέχνες", εμπνεόμενοι απο την Αρχαία Ελλάδα. Ο χώρος της Τέχνης, του Πολιτισμού κλπ, εκείνη την εποχή, ήταν τα φυτώρια "των κατασκόπων". Γιατί χωρις τυμπανοκρουσίες, με ευρυμάθεια και γνώσεις πολλών ξένων γλωσσών και χωρίς "να δίνουν στόχο ή να κινούν υποψίες" είχαν πρόσβαση σε διάφορες κυβερνητικές αρχές και πρόσωπα.Η "στρατολόγηση του" έγινε στην Ιταλία, όπου συνήθιζε με ενα ποδήλατο να τριγυρνάει στα χωριά...Δεν γνωρίζω εαν έγραψε οτιδήποτε για εκείνη την περίοδο της ζωης του που έμελλε να σημαδέψει σημαντικές πολιτικές διεργασίες για την μετα-κατοχική Ελλάδα. Συνήθως οι Βρεττανοί κατάσκοποι - σε αντίθεση με άλλων χωρών - επέλεγαν "τον νόμο της σιωπής και λήθης". Οπως και να έχει, μου έκανε εντύπωση η προσωπικότητα αυτού του καθηγητή που έζησε μέχρι τα 80 του προσφέροντας στην Τέχνη...(να σημειώσω οτι σε όλη αυτη την "περιπέτεια της ζωης του" σημαντικό "κλειδί" - και επίσης στις υπηρεσίες των μυστικών υπηρεσιών - φέρεται να ήταν η σύντροφος του Helen Thomas που την γνώρισε ως αρχαιολόγο στη Βρετανική Σχολή της Αθήνας).

0 σχόλια »

Δημοσίευση σχολίου

»Επιστροφή στο i-Reporter